Archives du mot-clé Porcius Licinus

La poésie pré-néotérique à Rome

Valerius Aedituus FPL 1 ap. Gell. 19,9,10

dicere cum conor curam tibi, Pamphila, cordis,
quid mi abs te quaeram, uerba labris abeunt,
per pectus manat subito * mihi sudor:
sic tacitus, subidus, dum pudeo, pereo.

v. 4 dum pudeo pereo Usener (cf. Plaute cas. 877 ita nunc pudeo atque ita nunc paueo) : duplideo pereo codd

Sappho frg. 31 Lobel–Page ap. Subl. 10,1-3
φαίνεταί μοι κῆνος ἴσος θέοισιν
ἔμμεν’ ὤνηρ, ὄττις ἐνάντιός τοι
ἰσδάνει καὶ πλάσιον ἆδυ φωνεί-
σας ὐπακούει
καὶ γελαίσας ἰμέροεν, τό μ’ ἦ μὰν
καρδίαν ἐν στήθεσιν ἐπτόαισεν,
ὠς γὰρ ἔς σ’ ἴδω βρόχε’ ὤς με φώναι-
σ’ οὐδ’ ἒν ἔτ’ εἴκει,
ἀλλ’ ἄκαν μὲν γλῶσσα †ἔαγε λέπτον
δ’ αὔτικα χρῶι πῦρ ὐπαδεδρόμηκεν,
ὀππάτεσσι δ’ οὐδ’ ἒν ὄρημμ’, ἐπιρρόμ-
βεισι δ’ ἄκουαι,
†έκαδε μ’ ἴδρως ψῦχρος κακχέεται† τρόμος δὲ
παῖσαν ἄγρει, χλωροτέρα δὲ ποίας
ἔμμι, τεθνάκην δ’ ὀλίγω ‘πιδεύης
φαίνομ’ ἔμ’ αὔται·
ἀλλὰ πὰν τόλματον ἐπεὶ †καὶ πένητα†

Sappho frg. 137 Lobel–Page ap. Aristot. rhet. 1367a6-15
θέλω τί τ’ εἴπην, ἀλλά με κωλύει
αἴδως ……………
αἰ δ’ ἦχες ἔσλων ἴμερον ἢ κάλων
καὶ μή τί τ’ εἴπην γλῶσσ’ ἐκύκα κάκον,
αἴδως †κέν σε οὐκ† ἦχεν ὄππα-
τ’ ἀλλ’ ἔλεγες †περὶ τὼ δικαίω†

Valerius Aedituus FPL 2 ap. Gell. 19,9,12

quid faculam praefers, Phileros, quae nil opus est nobis ?
ibimus sic, lucet pectore flamma satis.
istam non potis est uis saeua extinguere uenti
aut imber caelo candidus praecipitans ?
at contra hunc ignem Veneris, nisi si Venus ipsa,
nullast quae possit uis alia opprimere.

v. 3 non (= nonne) codd., Gronovius, Büttner, Tandoi, Morelli : nam Turnebus, pler. edd.

Amour : feu et lumière

AP 12,115
ἄκρητον μανίην ἔπιον· μεθύων μέγα μύθοις
ὥπλισμαι πολλὴν εἰς ὁδὸν ἀφροσύναν.
κωμάσομαι. τί δέ μοι βροντέων μέλει ἢ τί κεραυνῶν,
ἢν βάλλῃ, τὸν ἔρωθ’ ὅπλον ἄτρωτον ἔχων;

AP 12,116
κωμάσομαι· μεθύω γὰρ ὅλος μέγα. παῖ, λάβε τοῦτον
τὸν στέφανον, τὸν ἐμοῖς δάκρυσι λουόμενον·
μακρὴν δ’ οὐχὶ μάτην ὁδὸν ἵξομαι· ἔστι δ’ ἀωρὶ
καὶ σκότος· ἀλλὰ μέγας φανὸς ἐμοὶ Θεμίσων.

Méléagre AP 12,117
βεβλήσθω κύβος· ἅπτε· πορεύσομαι.  — ἠνίδε τόλμαν,
οἰνοβαρές. — τίν’ ἔχεις φροντίδα; κωμάσομαι.
— κωμάσομαι; ποῖ, θυμέ, τρέπῃ; — τί δ’ ἔρωτι λογισμός;
ἅπτε τάχος. — ποῦ δ’ ἡ πρόσθε λόγων μελέτη;
— ἐρρίφθω σοφίας ὁ πολὺς πόνος· ἓν μόνον οἶδα
τοῦθ’, ὅτι καὶ Ζηνὸς λῆμα καθεῖλεν Ἔρως.

frg. Grenfellianum (P.Dryton 50 = M.–P.³ 1743 = LDAB 6867) 16-17
συνοδηγὸν ἔχω τὸ πολὺ πῦρ
τὸ ἐν τῇ ψυχῇ μου καιόμενον.

Intempéries, obstacles et la uis de l’amour

Asclépiade AP 5,167
ὑετὸς ἦν καὶ νὺξ καί, τὸ τρίτον ἄλγος ἔρωτι,
οἶνος· καὶ Βορέης ψυχρός, ἐγὼ δὲ μόνος.
“ἀλλ’ ὁ καλὸς Μόσχος πλέον ἴσχυε.” Καὶ σὺ γὰρ οὕτως
ἤλυθες οὐδὲ θύρην πρὸς μίαν ἡσύχασας,
τῇδε τοσοῦτ’ ἐβόησα βεβρεγμένος. ἄχρι τίνος, Ζεῦ;
Ζεῦ φίλε, σίγησον, καὐτὸς ἐρᾶν ἔμαθες.

Asclépiade AP 5,64
νεῖφε, χαλαζοβόλει, ποίει σκότος, αἶθε, κεραύνου,
πάντα τὰ πορφύροντ’ ἐν χθονὶ σεῖε νέφη·
ἢν γάρ με κτείνῃς, τότε παύσομαι· ἢν δέ μ’ ἀφῇς ζῆν,
καὶ διαθεὶς τούτων χείρονα, κωμάσομαι.
ἕλκει γάρ μ’ ὁ κρατῶν καὶ σοῦ θεός, ᾧ ποτε πεισθείς,
Ζεῦ, διὰ χαλκείων χρυσὸς ἔδυς θαλάμων.

Plaute curc. 1-6
quo ted hoc noctis dicam proficisci foras
cum istoc ornatu cumque hac pompa, Phaedrome?
quo Venus Cupidoque imperat, suadet Amor:
si media nox est siue est prima uespera,
si status condictus cum hoste intercedit dies,
tamen est eundum quo imperant ingratiis.

Porcius Licinus FPL 6 ap. Gell. 19,9,13

custodes ouium teneraeque propaginis, agnum,
quaeritis ignem ? ite huc : quaeritis ? ignis homost.
si digito attigero, incendam siluam simul omnem,
omne pecus flammast, omnia qua uideo.

v. 3 cf. Térence eun. 740 atqui si illam digito attigerit uno, oculi ilico ecfodientur.

Méléagre AP 5,96
ἰξὸν ἔχεις τὸ φίλημα, τὰ δ’ ὄμματα, Τιμάριον, πῦρ·
ἢν ἐσίδῃς, καίεις· ἢν δὲ θίγῃς, δέδεκας.

Méléagre AP 12,63
σιγῶν Ἡράκλειτος ἐν ὄμμασι τοῦτ’ ἔπος αὐδᾷ·
“καὶ Ζηνὸς φλέξω πῦρ τὸ κεραυνοβόλον.”
ναὶ μὴν καὶ Διόδωρος ἐνὶ στέρνοις τόδε φωνεῖ·
“καὶ πέτρον τήκω χρωτὶ χλιαινόμενον.”
δύστανος, παίδων ὃς ἐδέξατο τοῦ μὲν ἀπ’ ὄσσων
λαμπάδα, τοῦ δὲ πόθοις τυφόμενον γλυκὺ πῦρ.

AP 12,79
Ἀντίπατρός μ’ ἐφίλησ’ ἤδη λήγοντος ἔρωτος,
καὶ πάλιν ἐκ ψυχρῆς πῦρ ἀνέκαυσε τέφρης·
δὶς δὲ μιῆς ἄκων ἔτυχον φλογός. ὦ δυσέρωτες,
φεύγετε, μὴ πρήσω τοὺς πέλας ἁψάμενος.

Méléagre AP 12,81
ψυχαπάται δυσέρωτες, ὅσοι φλόγα τὰν φιλόπαιδα
οἴδατε τοῦ πικροῦ γευσάμενοι μέλιτος,
ψυχρὸν ὕδωρ, λίτομαι, ψυχρόν, τάχος, ἄρτι τακείσης
ἐκ χιόνος τῇ ‘μῇ χεῖτε περὶ κραδίῃ·
ἦ γὰρ ἰδεῖν ἔτλην Διονύσιον. ἀλλ’, ὁμόδουλοι,
πρὶν ψαῦσαι σπλάγχνων, πῦρ ἀπ’ ἐμεῦ σβέσατε.

 La composante bucolique

Méléagre AP 5,139
ἁδὺ μέλος, ναὶ Πᾶνα τὸν Ἀρκάδα, πηκτίδι μέλπεις,
Ζηνοφίλα, ναὶ Πᾶν’, ἁδὺ κρέκεις τι μέλος.
ποῖ σε φύγω; πάντῃ με περιστείχουσιν Ἔρωτες,
οὐδ’ ὅσον ἀμπνεῦσαι βαιὸν ἐῶσι χρόνον.
ἢ γάρ μοι μορφὰ βάλλει πόθον ἢ πάλι μοῦσα
ἢ χάρις ἢ – τί λέγω; πάντα· πυρὶ φλέγομαι.

Méléagre AP 12,128
αἰπολικαὶ σύριγγες, ἐν οὔρεσι μηκέτι Δάφνιν
φωνεῖτ’ αἰγιβάτῃ Πανὶ χαριζόμεναι·
μηδὲ σὺ τὸν στεφθέντα, λύρη, Φοίβοιο προφῆτι,
δάφνῃ παρθενίῃ μέλφ’ Ὑάκινθον ἔτι.
ἦν γάρ, ὅτ’ ἦν Δάφνις μὲν Ὀρειάσι, σοὶ δ’ Ὑάκινθος
τερπνός· νῦν δὲ Πόθων σκῆπτρα Δίων ἐχέτω.

Alfredo M. Morelli, L'epigramma latino prima di Catullo, Cassino 2000, 131-223.