uultus et adfuso ceruix formosa capillo ”.
(2.) haec Apollo. at Lachesis, quae et ipsa homini formosissimo faueret, fecit illud plena manu et Neroni multos annos de suo donat. Claudium autem iubent omnes
χαίροντας, εὐφημοῦντας ἐκπέμπειν δόμων [Euripide frg. 67 Austin].
et ille quidem animam ebulliit, et ex eo desiit uiuere uideri. exspirauit autem dum comoedos audit, ut scias me non sine causa illos timere. (3.) ultima uox eius haec inter homines audita est, cum maiorem sonitum emisisset illa parte qua facilius loquebatur: “uae me, puto, concacaui me.” quod an fecerit, nescio; omnia certe concacauit.
Le parallèle du Satyricon
Pétrone 29,1-6 ad sinistram enim intrantibus non longe ab ostiarii cella canis ingens, catena uinctus, in pariete erat pictus superque quadrata littera scriptum caue canem. (2.) et collegae quidem mei riserunt, ego autem collecto spiritu non destiti totum parietem persequi. (3.) erat autem uenalicium <cum> titulis pictum, et ipse Trimalchio capillatus caduceum tenebat Mineruaque ducente Romam intrabat. (4.) hinc quemadmodum ratiocinari didicisset deinque dispensator factus esset, omnia diligenter curiosus pictor cum inscriptione reddiderat. (5.) in deficiente uero iam porticu leuatum mento in tribunal excelsum Mercurius rapiebat. praesto erat Fortuna cornu abundanti copiosa et tres Parcae aurea pensa torquentes.
Le retour de l’âge d’or
Calpurnius Siculus ecl. 4,137-141
di, precor, hunc iuuenem, quem uos (neque fallor) ab ipso
aethere misistis, post longa reducite uitae
tempora uel potius mortale resoluite pensum
et date perpetuo caelestia fila metallo: 140
sit deus et nolit pensare palatia caelo!
Virgile ecl. 4,40-47
non rastros patietur humus, non uinea falcem;
robustus quoque iam tauris iuga soluet arator.
nec uarios discet mentiri lana colores,
ipse sed in pratis aries iam suaue rubenti
murice, iam croceo mutabit uellera luto;
sponte sua sandyx pascentis uestiet agnos.
“talia saecla – suis dixerunt – currite” fusis
concordes stabili fatorum numine Parcae.
adgredere o magnos (aderit iam tempus) honores,
cara deum suboles, magnum Iouis incrementum!
Les Parques et leurs prophéties
Catulle 64,303-322
qui postquam niueis flexerunt sedibus artus,
large multiplici constructae sunt dape mensae,
cum interea infirmo quatientes corpora motu
ueridicos Parcae coeperunt edere cantus.
his corpus tremulum complectens undique uestis
candida purpurea talos incinxerat ora,
at roseo niueae residebant uertice uittae,
aeternumque manus carpebant rite laborem.
laeua colum molli lana retinebat amictum,
dextera tum leuiter deducens fila supinis
formabat digitis, tum prono in pollice torquens
libratum tereti uersabat turbine fusum,
atque ita decerpens aequabat semper opus dens,
laneaque aridulis haerebant morsa labellis,
quae prius in leui fuerant exstantia filo:
ante pedes autem candentis mollia lanae
uellera uirgati custodibant calathisci.
hae tum clarisona pellentes uellera uoce
talia diuino fuderunt carmine fata,
carmine, perfidiae quod post nulla arguet aetas.
Catulle 64,327. 333. 337. 342. 347. 352. 356. 361. 365. 371. 375. 381
currite ducentes subtegmina, currite fusi.
Le réalisme de la ménippée
Lucien Icaromen. 34 “περὶ δὲ τουτουὶ Μενίππου ταῦτα – ἔφη [sc. ὁ Ζεύς] – μοι δοκεῖ· περιαιρεθέντα αὐτὸν τὰ πτερά, ἵνα μὴ καὶ αὖθις ἔλθῃ ποτέ, ὑπὸ τοῦ Ἑρμοῦ ἐς τὴν γῆν κατενεχθῆναι τήμερον.” καὶ ὁ μὲν ταῦτα εἰπὼν διέλυσε τὸν σύλλογον, ἐμὲ δὲ ὁ Κυλλήνιος τοῦ δεξιοῦ ὠτὸς ἀποκρεμάσας περὶ ἑσπέραν χθὲς κατέθηκε φέρων ἐς τὸν Κεραμεικόν.
Mercure et les Parques
Lucien cat. 1 εἶεν, ὦ Κλωθοῖ, τὸ μὲν σκάφος τοῦτο ἡμῖν πάλαι εὐτρεπὲς καὶ πρὸς ἀναγωγὴν εὖ μάλα παρεσκευασμένον· ὅ τε γὰρ ἄντλος ἐκκέχυται καὶ ὁ ἱστὸς ὤρθωται καὶ ἡ ὀθόνη παρακέκρουσται καὶ τῶν κωπῶν ἑκάστη τετρόπωται, κωλύει τε οὐδέν, ὅσον ἐπ’ ἐμοί, τὸ ἀγκύριον ἀνασπάσαντας ἀποπλεῖν. ὁ δὲ Ἑρμῆς βραδύνει, πάλαι παρεῖναι δέον· κενὸν γοῦν ἐπιβατῶν, ὡς ὁρᾷς, ἔστι τὸ πορθμεῖον τρὶς ἤδη τήμερον ἀναπεπλευκέναι δυνάμενον· καὶ σχεδὸν ἀμφὶ βουλυτόν ἐστιν, ἡμεῖς δὲ οὐδέπω οὐδὲ ὀβολὸν ἐμπεπολήκαμεν.
Sarcophage, Istanbul, Musée archéologique, IIe s. p.C.
LIMC VI, 1, p. 643 n° 36 = IV, 2, p. 225 n° 162
Sarcophage, Rome, Musei Capitolini, IIe s. p.C.
LIMC VI, 1, p. 643 n° 37 = VI, 2, p. 378 n° 37
https://www.salsah.org/core/sendlocdata.php?res=2610276&qtype=full&reduce=1
https://www.salsah.org/core/sendlocdata.php?res=2610277&qtype=full&reduce=1
Sarcophage, Rome, Villa Doria Pamphilj, fin IIe s. p.C.
LIMC VI, 1, p. 644 n° 44 = VI, 2, p. 448 n° 283
https://www.persee.fr/renderIllustrationThumbnail/mefr_0223-5102_1991_num_103_1_T1_0116_0000_1.png



